Νομικό Καθεστώς

Οι Συνεργατικές Πιστωτικές Εταιρείες έχουν ως κύριο σκοπό τους την παροχή πιστώσεων και υπηρεσιών στα μέλη τους σύμφωνα με τις συνεργατικές αρχές της αμοιβαιότητας και αλληλοβοήθειας. Είναι εγγεγραμμένες Συνεργατικές Εταιρείες και συμμορφώνονται με τους περί Συνεργατικών Εταιρειών Νόμους και τους Κανονισμούς. Το κύριο έργο των Συνεργατικών Πιστωτικών Εταιρειών είναι η αποδοχή καταθέσεων και η παροχή δανείων στα μέλη τους σε όλα τα στρώματα του πληθυσμού, στις ιδιαίτερες περιοχές λειτουργίας τους. Είναι οργανώσεις που δεν ελαύνονται από το κίνητρο του κέρδους και κάθε μια από αυτές διοικείται από τη δική της Επιτροπή που εκλέγεται μεταξύ των μελών της που είναι πρόσωπα που ζουν στην περιοχή των εργασιών της εταιρείας.

Διοίκηση και Εποπτεία

Τα Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα που αποτελούν το Συνεργατικό Κίνημα εποπτεύονται από τη δική τους Αρμόδια Εποπτική Αρχή - την Υπηρεσία Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιριών.  Η Αρχή αυτή είναι υπεύθυνη για την έγγραφη, την προώθηση και την εποπτεία τους. Η Αρμόδια Εποπτική Αρχή ελέγχει τα ΣΠΙ με τακτικές επιθεωρήσεις, συναντήσεις και με βάση τις εκθέσεις ελέγχου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας Συνεργατικών Εταιριών.

Ο έλεγχος των συνεργατικών εταιριών πραγματοποιείται από την Ελεγκτική Υπηρεσία η οποία σύμφωνα με την Συνεργατική Νομοθεσία αποτελεί μια ανεξάρτητη νομική οντότητα και τα κόστα της οποίας καλύπτονται από τα συνεργατικά ιδρύματα υπό την μορφή ελεγκτικών δικαιωμάτων. Διοικείται από μια πενταμελή Επιτροπή, τα μελή της οποίας διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Δύο από τα μέλη προτείνονται από τη Παγκύπρια Συνεργατική Συνομοσπονδία.      

Επίπεδα Οργάνωσης

Τα Συνεργατικά Ιδρύματα ταξινομούνται σε τρείς κατηγορίες :

(α)Πρωτοβάθμια Ιδρύματα

Το πρωτοβάθμιο επίπεδο αποτελείται από Συνεργατικές Πιστωτικές Εταιρείες της υπαίθρου κυρίως, Συνεργατικά Ταμιευτήρια  Παντοπωλεία, Συνεργατικά Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης, Φρουτοπαραγωγών, Οινοποιητικές Συνεργατικές, Παραγωγής ελαιολάδου, Εμπορίας Γεωργικών Προϊόντων, Χειροτεχνία και άλλα μέλη των οποίων είναι φυσικά πρόσωπα.

(β)Δευτεροβάθμια Ιδρύματα

Το δευτεροβάθμιο επίπεδο περιλαμβάνει Συνεργατικές Εταιρείες στις οποίες ένα τουλάχιστον μέλος είναι πρωτοβάθμια  Συνεργατική Εταιρεία. Αυτό το επίπεδο συνίσταται συνήθως από ενώσεις Πρωτοβάθμιων Συνεργατικών καθώς και από αριθμό φυσικών προσώπων – μελών ασχολούνται με παρόμοιες δραστηριότητες. Επίσης περιλαμβάνει Ενώσεις που ασχολούνται με Εμπορία  Χονδρικό και Λιανικό Εμπόριο, Παραγωγή και Διανομή κλπ.

(γ)Τριτοβάθμια Ιδρύματα

Το τριτοβάθμιο επίπεδο περιλαμβάνει Συνεργατικές εταιρείες στις οποίες ένα τουλάχιστον μέλος είναι δευτεροβάθμια Συνεργατική Εταιρεία. Αποτελείται από συνενώσεις, βιομηχανικές και εμπορικές μονάδες ποικίλων τύπων περιλαμβανομένων εξωτερικού εμπορίου, ναύλωσης πλοίων, ναύλωσης αεροπλάνων κ.α. Σ’ αυτή την κατηγορία ανήκει η Παγκύπρια Συνεργατική Ομοσπονδία  και η Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα.

Παγκύπρια Συνεργατική Συνομοσπονδία

Εχει ως κύριο σκοπό την προστασία των συμφερόντων του Συνεργατικού Κινήματος και να ενεργεί υπό συμβουλευτική ιδιότητα προς το Τμήμα Συνεργατικής Ανάπτυξης, και επαγρυπνεί ώστε η διαμόρφωση συνεργατικής πολιτικής, να συνάδει με τις διεθνώς αποδεκτές Συνεργατικές Αρχές.

Τομείς Οικονομικής Δραστηριότητας

Η Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα και οι άλλες Συνεργατικές Εταιρείες μαζί αποτελούν το Συνεργατικό Κίνημα. Το Κίνημα είναι οικονομικά υγιές και πολύ ανταγωνιστικό τόσο από απόψεως της ποιότητας όσο και του κόστους των υπηρεσιών που προσφέρει. Δεν υπάρχει χωριό στην Κύπρο χωρίς ένα Συνεργατικό Πιστωτικό Ίδρυμα ή Συνεργατικό Παντοπωλείο. Ο ολικός αριθμός των μελών των Συνεργατικών Εταιρειών στην Κύπρο, ξεπερνά τις 500.000. Είναι φανερό ότι η τεράστια πλειονότητα του πληθυσμού της Κύπρου, (που υπολογίζεται στις 700.000) εξυπηρετείται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, από τις πολλαπλές δραστηριότητες του Κυπριακού Συνεργατικού Κινήματος.  

Το Συνεργατικό Κίνημα ασχολείται με τραπεζικά και καταναλωτικά θέματα, καθώς και με τους τομείς Εμπορίου, Βιομηχανίας, Εμπορίου και των Υπηρεσιών.

(α)Τραπεζικός Τομέας

Ο Τραπεζικός Τομέας, που περιλαμβάνει όλες τις Συνεργατικές Πιστωτικές Εταιρείες, και τα Συνεργατικά Ταμιευτήρια, είναι ο κύριος άξονας του Συνεργατικού Κινήματος στην Κύπρο. Μέσω αυτού του τομέα, επιτυγχάνεται η αυτοχρηματοδότηση των μελών – φυσικών προσώπων και των Συνεργατικών Ιδρυμάτων. Είναι ακριβώς γι’ αυτό το λόγο που ο Τραπεζικός Τομέας του Κινήματος τυγχάνει ιδιαίτερης προσοχής και μέριμνας. Η Τράπεζα, μαζί με τις 365 δραστηριοποιημένες Συνεργατικές Πιστωτικές Εταιρείες – μέλη της, αποτελούν τον δεύτερο μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο, από πλευράς των ολικών στοιχείων του ενεργητικού τους. Το συνολικό ύψος των καταθέσεων που διαχειρίζεται το Συνεργατικό Κίνημα  ξεπερνά τα ΛΚ4 δισεκατομύρια και αντιπροσωπεύει μερίδιο 32% του ολικού ποσού των σε κυπριακές λίρες καταθέσεων σε τραπεζικά ιδρύματα στην Κύπρο. Το ολικό ποσό των δανείων του Συνεργατικού Κινήματος ξεπερνά τα ΛΚ3,3 δισεκατομύρια  και αντιπροσωπεύει μερίδιο αγοράς 33%.

(β)Καταναλωτικός Τομέας

Ο καταναλωτικός Τομέας, περιλαμβάνει όλα τα Συνεργατικά Παντοπωλεία και Υπεραγορές που συνυπάρχουν και λειτουργούν πλάι -  πλάι με τα ιδιωτικά καταστήματα στα πλαίσια του ελεύθερου κοινωνικοοικονομικού συστήματος της Κύπρου.  

(γ)Τομέας Εμπορίας και Βιομηχανίας

Ο Τομέας Εμπορίας και Βιομηχανίας περιλαμβάνει όλες τις Συνεργατικές Ενώσεις και Οργανώσεις βιομηχανίας, μάρκετινγκ, (περιλαμβανομένων εξαγωγών ), διανομής και συσκευασίας γεωργικών και άλλων προϊόντων. Η συμβολή όλων αυτών των Εταιρειών στην οικονομία της Κύπρου, είναι πολύ μεγάλης σημασίας.  

(δ)Τομέας Εμπορικών Εργασιών

Ο Τομέας Εμπορικών Εργασιών περιλαμβάνει όλες τις Συνεργατικές Εταιρείες που ώς κύρια δραστηριότητα τους έχουν την εμπορία και προσφορά υπηρεσιών, ναυτικές, ιατροφαρμακευτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες. Στον τομέα του εισαγωγικού εμπορίου, ιδιαίτερα γεωργικών χρειωδών, οι Συνεργατικές Εταιρείες παίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία του τόπου.

Άλλοι Τομείς Δραστηριότητας

(α)Χρηματοδοτήσεις Γεωργών

Η Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα, σε συνεργασία με τις εταιρείες μέλη της που είναι Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα, είναι σε θέση να ικανοποιεί σε μεγάλο βαθμό τις χρηματοληπτικές ανάγκες των γεωργών, υπό μορφή δανείων, τόσο βραχυπρόθεσμων όσο και μακροπρόθεσμων. Η Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα είναι επίσης ο μεγαλύτερος εισαγωγέας και διανομέας λιπασμάτων με ένα ποσοστό γύρω στα 80% τέτοιων εισαγωγών στην Κύπρο. Το μερίδιο της στις συνολικές εισαγωγές άλλων εμπορευμάτων γεωργικής χρήσης είναι επίσης αρκετά σημαντικό.

(β)Ενώσεις Χονδρικού Εμπορίου

Η συμβολή στην οικονομία δύο Ενώσεων Χονδρικού Εμπορίου, της «ΕΣΕΛ – ΣΠΟΛΠ» και «ΣΠΕΑΛ», είναι επίσης άξια προσοχής. Αυτές οι ενώσεις προμηθεύουν τα συνεργατικά παντοπωλεία που είναι μέλη τους με προϊόντα σε μεγάλες ποσότητες, αξίας πολλών εκατομμυρίων κυπριακών λιρών.

(γ)Οινοβιομηχανία

Οι Κυπριακές Συνεργατικές έχουν επίσης σημαντική παρουσία στην οινοβιομηχανία. Η Συνεργατική Οινοβιομηχανία «ΣΟΔΑΠ» επεξεργάζεται και εμπορεύεται γύρω στο 45% της ολικής παραγωγής σταφυλιών που χρησιμοποιεί η κυπριακή οινοβιομηχανία. Είναι επίσης σημαντικός εξαγωγέας κρασιών και οινοπνευμάτων.

(δ)Χρηματιστηριακός Τομέας

Μετά την έναρξη των εργασιών του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου, το Συνεργατικό Κίνημα, στα πλαίσια των συντονισμένων προσπαθειών του για συνεχή επέκταση και εκσυγχρονισμό, αποφάσισε να συμμετάσχει αποφασιστικά στον τομέα των επενδύσεων και των χρηματιστηριακών συναλλαγών. Για το σκοπό αυτό ιδρύθηκε η Μετοχική Εταιρεία «Λευκόνοικο», (Εταιρεία Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου) σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Εταιρειών Νόμου, με εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιο ΛΚ25 εκατομμυρίων (σε μετοχές της ΛΚ1 εκάστη).

Το «Λευκόνοικο Επενδυτική» σχημάτισε στη συνέχεια Χρηματιστηριακή Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης που λειτουργεί σαν πράκτορας μετοχών και είναι εξουσιοδοτημένη να διαπραγματεύεται συναλλαγές σε μετοχές του χρηματιστηρίου στο πάτωμα του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου. Η επενδυτική πολιτική της Εταιρείας, έχει σκοπό να επιτυγχάνει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα κέρδη ψηλού επιπέδου, μέσω ενός ποικίλου χαρτοφυλακίου, αποτελούμενου από μετοχές, warrants, δικαιώματα, κυβερνητικά χρεόγραφα ή οποιαδήποτε άλλη κινητή περιουσία που τυγχάνει διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου, ή σε οποιοδήποτε άλλο εγκεκριμένο χρηματιστήριο του εξωτερικού.

Για περαιτέρω πληροφορίες για τις Συνεργατικές
Εταιρείες – Μέλη της Τράπεζας, παρακαλώ αποταθείτε
στην ιστοσελίδα τουΤμήματος Συνεργατικής Ανάπτυξης, στο εξής URL:
www.cssda.gov.cy

[Γενικές Πληροφορίες]  [Υπηρεσίες]  [Πιστωτικές Κάρτες]  [Νέες Εξελίξεις]